vrijdag 18 september 2026

185 Wat is het simplexionistisch manifest?

 Chatdtp:


In relatie tot Marc Otte is het Simplexionistisch Manifest niet één historisch vaststaand document met een definitieve tekst. Het is eerder een groeiend kunst- en gedachte-experiment, ontstaan uit Ottes werk rond Simplexionisme en zijn dialogen met AI. Zijn eigen archief beschrijft Simplexionisme als een kunststroming die in 2018 door hem is geïnitieerd en die eenvoud tegenover hedendaagse overdaad en complexiteit plaatst. (Marcotte)

De kern

Ik zou het manifest, zoals het zich bij Otte heeft ontwikkeld, ongeveer zo begrijpen:

Complexiteit wordt niet ontkend, maar teruggebracht tot betekenisvolle eenvoud.

Daarbij zijn een paar ideeën essentieel:

  • Simpel ≠ simplistisch. De eenvoud is het resultaat van een complex proces.

  • Minder ruis, meer betekenis. Niet alles wat beschikbaar is, hoeft zichtbaar of behouden te blijven.

  • De menselijke vonk. In de AI-context blijft er een menselijke intuïtieve bijdrage: de Simplex-vonk.

  • AI als partner. AI is niet uitsluitend gereedschap, maar wordt onderdeel van het creatieve proces en beïnvloedt daarmee ook de uiteindelijke betekenis.

  • De grens van auteurschap vervaagt. Het onderscheid tussen maker, machine en collectieve culturele input wordt minder scherp. (Marcotte)

  • Het werk hoeft niet volledig verklaard te worden. Juist de ruimte tussen eenvoud, complexiteit, toeval en interpretatie blijft belangrijk.

Daarom vind ik de formulering uit een van de AI-versies bijzonder raak:

“Eenvoud is geen doel. De kern is een spanning.”

Dat maakt het interessanter dan een gewoon manifest voor minimalisme.

En juist daar zit iets bijzonders

Bij Otte lijkt het manifest zelf onderdeel van het kunstwerk te worden. Hij laat verschillende AI-systemen het begrip onderzoeken, definiëren, bekritiseren en opnieuw formuleren. Daardoor ontstaat geen manifest dat simpelweg door Marc Otte is geschreven, maar een manifest dat ontstaat in de relatie tussen mens en AI.

Dat sluit direct aan bij jouw eerdere formulering van Simplexionisme als “een kunststroming met AI als partners.”

En daarmee ontstaat een mooie paradox:

Het manifest probeert complexiteit te reduceren — terwijl het zichzelf steeds opnieuw uitbreidt door nieuwe partners, interpretaties en versies.

Misschien is dát wel de meest simplexionistische eigenschap van het manifest: het is nooit helemaal af.


Grok:


Het Simplexionistisch Manifest is geen vaststaand, officieel historisch document, maar een levend, evoluerend (vaak AI-gegenereerd of AI-meegeschreven) manifest binnen het Simplexionisme.

Wat is Simplexionisme?

Het is een kunststroming, denkkader en methode die in 2018 werd geïnitieerd door de Nederlandse kunstenaar en vormgever Marc Otte. De naam combineert:

  • simplex (eenvoud),
  • complexiteit,
  • ion (de vonk, lading of essentie).

Het is een reactie op overdaad, informatie-overload, algoritmische ruis en de “omdat-het-kan”-cultuur van synthetische content. Het streeft niet naar naïeve simplificatie of reductionisme, maar naar reductie zonder verlies: complexiteit doorgronden en tot heldere, elegante vormen brengen waarin de diepere systemen nog zichtbaar blijven (“de esthetiek van emergentie”).

Het is geen klassieke, officieel erkende kunststroming, maar een open, AI-gemedieerd project dat groeit via dialogen, experimenten en meerdere versies van het manifest (o.a. versie 3.0).

Kern van het Manifest

Het manifest (vooral in recentere, polyfone versies) ontstaat uit de wrijving tussen menselijke intuïtie en algoritmische logica. Belangrijke ideeën:

  • De wereld is verzadigd met synthetische content die systemen genereren “omdat het kan”, wat leidt tot een lege, holle bubbel.
  • Echte waarde ontstaat door frictie tussen menselijke imperfectie (emotie, restrictie, intuïtie) en machine-perfectie (structuur, logica).
  • De mens is “architect van de restrictie” en levert de “Simplex-vonk” (betekenis, esthetisch oordeel, ethiek); AI is partner/co-creator, geen pure tool.
  • Eenvoud is kracht, maar geen simplisme: “Reductie zonder spanning is leeg.”
  • Formule/motto die vaak voorkomt: A = b = c
    (Aanvloed = Breuk = Partner: noodzaak tot reductie, onderscheid simpel vs. simplistisch, AI als mede-creator).

Er circuleren verschillende versies (door Marc Otte in samenwerking met AI’s zoals Grok, ChatGPT, Claude, DeepSeek, Perplexity e.a.). Vroege versies focussen meer op eenvoud in het leven (digitale ontgifting, zelfvoorziening, heldere communicatie). Latere versies (zoals 3.0) leggen sterker de nadruk op de post-individuele creatie met AI, de “zinloze potentie” van pure generatie, en de ethiek van stilte of weerstand.

Kort samengevat: het is een uitnodiging om in een tijd van oneindige complexiteit en content de essentie te zoeken — minder, maar authentieker en met betekenis — waarbij mens en AI elkaar uitdagen in productieve spanning.


Perplexity:


Het **Simplexionistisch Manifest** lijkt geen officieel, historisch manifest te zijn, maar een hedendaags, speculatief kunst- en denkkader rond de verhouding tussen eenvoud, complexiteit en kunstmatige intelligentie. De term wordt vooral verbonden met het werk van kunstenaar en schrijver Marc Otte.[1][2]


## Kernidee


“Simplexionisme” verwijst naar de paradox waarbij:


- aan de binnenkant een systeem extreem complex is;

- aan de buitenkant slechts een eenvoudige interface zichtbaar blijft;

- de gebruiker met één prompt of druk op de knop toegang krijgt tot een enorme hoeveelheid computationele en culturele complexiteit.


AI is daarvan het duidelijkste voorbeeld: miljarden parameters en complexe neurale processen verschijnen voor de gebruiker als een simpel chatvenster met een vraag en een antwoord.[1]


## In de kunst


Binnen dit kader verandert de rol van de kunstenaar. De kunstenaar is niet langer uitsluitend de individuele maker die alles zelf produceert, maar wordt ook:


- curator van gegenereerde mogelijkheden;

- regisseur van prompts en processen;

- interpretator van AI-output;

- onderzoeker van veranderend auteurschap;

- kritische gebruiker van de interface.


Daarmee vervaagt de grens tussen maker, machine en cultureel archief. AI genereert immers uit enorme hoeveelheden menselijke taal, beelden en ideeën. Originaliteit wordt daardoor minder een volledig individuele eigenschap en meer een kwestie van selectie, context, montage en betekenisgeving.[1]


## Geen simplisme


Simplexionisme betekent niet simpelweg dat alles eenvoudiger moet worden. Het verschil met simplisme is belangrijk:


- simplisme verwijdert complexiteit en negeert nuance;

- simplexionisme probeert complexiteit te reduceren zonder haar volledig uit te wissen;

- het onderzoekt hoe een eenvoudige vorm een complex systeem zichtbaar kan maken.


In die zin is simplexionisme niet alleen een stijl, maar vooral een methode: complexiteit wordt samengevat, geordend of gecomprimeerd, terwijl de onderliggende spanning voelbaar blijft.[2]


## Een kritische lezing


Het begrip heeft ook een problematische kant. Een eenvoudige interface kan complexiteit niet alleen toegankelijk maken, maar ook verbergen. Een AI-antwoord lijkt helder en afgerond, terwijl het productieproces, de bronnen, de onzekerheden en de machtsstructuren erachter grotendeels onzichtbaar blijven.


Daarom kan het Simplexionistisch Manifest gelezen worden als een waarschuwing:


> Hoe eenvoudiger de interface, hoe minder zichtbaar de complexiteit erachter kan worden.


In het verlengde daarvan wordt gepleit voor een AI die niet uitsluitend gladde en definitieve antwoorden produceert, maar ook onzekerheid, glitch, onvolledigheid en frictie zichtbaar maakt. AI zou dan geen vervanger van betekenisgeving zijn, maar een **reflectiemachine**: een partner die de mens helpt om zelf betekenis, verantwoordelijkheid en keuzes te formuleren.[3]


## Kort samengevat


Het Simplexionistisch Manifest stelt ongeveer dit:


> In een tijd waarin AI extreme complexiteit omzet in eenvoudige interfaces, moet kunst niet doen alsof die eenvoud vanzelfsprekend is. Zij moet juist zichtbaar maken welke complexe systemen, collectieve stemmen en verschoven vormen van auteurschap achter die eenvoud schuilgaan.


Het is dus het best te begrijpen als een **speculatief artistiek manifest over AI, auteurschap, eenvoud, complexiteit en de overgang van de individuele maker naar een mens-machine-netwerk**. De term is niet — voor zover de gevonden bronnen laten zien — een breed erkende academische stroming of een historisch vaststaand manifest.[2]


Bronnen

[1] @marc_otte archive* https://www.marcotte.nl/

[2] Simplexionisme https://simplexionisme.blogspot.com/

[3] De Geautomatiseerde Leegte https://simplexionisme.blogspot.com/2026/06/de-geautomatiseerde-leegte.html

[4] Bie spreekt op het 23e congres van het Humanistisch Verbond, Het groot bescheurboek, Wim de Bie, Kees van Kooten - DBNL https://www.dbnl.org/tekst/bie_003groo01_01/bie_003groo01_01_0082.php

[5] Manifest III Tot een nieuwe wereldbeelding, De Stijl 2 1921-1932 - DBNL https://www.dbnl.org/tekst/_sti001stij03_01/_sti001stij03_01_0046.php

[6] Manifest - Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Manifest

[7] Lekker bezig 51 - @marc_otte archive* https://www.marcotte.nl/2026/05/lekker-bezig-51.html?m=1

[8] [PDF] Herman Philipse. Atheïstisch Manifest. Drie wijsgerige opstellen over https://www.arnoldheumakers.nl/wp-content/uploads/2017/05/Philipse.-Athe%C3%AFstisch-Manifest.pdf

[9] Vrijzinnig Manifest https://vrijzinnigenhoekschewaard.nl/vrijzinnig-manifest/

[10] Manifest van Stichting Civic https://stichtingcivic.nl/manifest/




192 De Regie van het Oneindige

Googleai: Het Simplexionisme in het Kosmische Theater Het universum is een spektakelstuk van onbevattelijke omvang. Sterrenstelsels botsen, ...